Γράφει ο Αχιλλέας Σενγιέργκη. Απόφοιτος του τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών & Ανατολικών Σπουδών στο ΠΑΜΑΚ και Απόφοιτος ΙΕΚ, του τμήματος Διοίκησης Τουρισμού
Στη σύγχρονη εποχή, η κοινωνία αποτελείται από έντονες αλλαγές και υψηλές απαιτήσεις, στις οποίες οι νέοι φαίνεται να περνούν περισσότερο μια κοινωνική καταπίεση. Αυτό το φαινόμενο δεν είναι καθόλου τυχαίο και προκύπτει από έναν συνδυασμό, μεταξύ κοινωνικών, πολιτισμικών και οικονομικών παραγόντων, που επηρεάζουν άμεσα τη ζωή, την ψυχολογία και την ανάπτυξη της ταυτότητάς τους.
Τα παιδιά, μαθαίνουν από το σπίτι να αποκτούν σωστή παιδεία μέσα σ’ ένα υγιές οικογενειακό περιβάλλον. Από τη μικρή ηλικία αντιλαμβάνονται τους κανόνες, τους νόμους, ακόμη και τις ποινές, κυρώσεις και τις συνέπειες, οι οποίες καθορίζουν το μέλλον τους. Όταν αρχίζουν να μπαίνουν στην εφηβεία και μετέπειτα στην ενήλικη ζωή, βρίσκονται στο στάδιο διαμόρφωσης της προσωπικότητας και της κοινωνικής ταυτότητας. Εν συντομία, καλούνται στο να ανταποκριθούν στις προσδοκίες τους, μέσω των οποίων συχνά αφορούν την ακαδημαϊκή επίδοση, την επαγγελματική επιτυχία, αλλά και την κοινωνική συμπεριφορά. Αναντίρρητα, σε περίπτωση που δεν καταφέρουν να εναρμονιστούν με αυτά τα πρότυπα, θεωρούν πως αισθάνονται αποτυχία ή/και κοινωνικό αποκλεισμό.
Στην Ελλάδα, η εισαγωγή των μαθητών στην ανώτατη εκπαίδευση πραγματοποιείται μέσω των πανελλαδικών εξετάσεων, οι οποίες αποτελούν βασική προϋπόθεση για την πρόσβαση στα πανεπιστήμια. Ανάλογα τη βαθμολογία που θα συγκεντρώσουν, οι υποψήφιοι συμπληρώνουν ένα μηχανογραφικό δελτίο, επιλέγοντας τις σχολές που ανταποκρίνονται στα ενδιαφέροντα και τους επαγγελματικούς στόχους. Είναι γνωστό ότι, οι εξετάσεις αυτές προκαλούν έντονο άγχος και στρες με αποτέλεσμα να επηρεάζεται αρνητικά η ψυχική υγεία των μαθητών. Χαρακτηριστικό και επίκαιρο παράδειγμα, το περιστατικό της 12ης Μαΐου, με τις δύο 17χρονες να δίνουν τέλος στη ζωή τους, πηδώντας από την ταράτσα μιας εξαώροφης πολυκατοικίας, στην Ηλιούπολη Αττικής. Οι δύο φίλες, -σύμφωνα με πηγή- αφού αποφάσισαν να δώσουν από κοινού τέλος στη ζωή τους, είχαν καταναλώσει αλκοόλ, έγραψαν σημειώματα τους λόγους που επέλεξαν την αυτοκτονία και όταν έβαλαν τα ακουστικά, πηδήξανε χέρι-χέρι στο κενό. Η αιτία, η κατάθλιψη και η απογοήτευση που θα έδιναν στους γονείς τους, εξαιτίας της ενδεχόμενης αποτυχίας των πανελληνίων.[1]
Ιδιαίτερος παράγοντας που συμβάλλει στην κοινωνική καταπίεση είναι η επίδραση των κοινωνικών δικτύων. Οι νέοι εκτίθενται καθημερινά στην αυτοπροβολή της «τέλειας ζωής», ομορφιάς και επιτυχίας, δημιουργώντας συνεχώς συγκρίσεις με τους εαυτούς τους. Στην ουσία, φέρνει τεράστια ανασφάλεια, χαμηλή αυτοεκτίμηση και άγχος για την κοινωνική αποδοχή, δεδομένου ότι, αν ακολουθήσουν τον ψεύτικο κόσμο, θεωρητικά τους εντάσσει στην κοινωνία, για να μην τεθούν στο περιθώριο. Χρησιμοποιούν ως μέθοδο προσοχής, την ανάγκη για συγκέντρωση υψηλού αλγορίθμου μέσω των likes και των ακολούθων, ενώ πολλές φορές δεν διστάζουν να παρουσιάζουν μια ωραιοποιημένη εικόνα, είτε δείχνοντας την καλοπέραση σ’ ένα κέντρο νυχτερινής διασκέδασης με εξωπραγματικούς φίλους, είτε μέσω των πολλών ταξιδιών. Είναι προφανές ότι, ο σκοπός τους αποσκοπεί στον ανταγωνισμό μεταξύ και των δύο φύλων, ενώ, στις γυναίκες βασίζεται κυρίως στην ομορφιά, παραδείγματος χάριν το πόσο ποιοτικά τραβηγμένη θα είναι μία φωτογραφία και τι φίλτρα θα προστεθούν.
Στα οικονομικά πλαίσια, πολλοί νέοι αντιμετωπίζουν έντονες δυσκολίες στην επαγγελματική τους αποκατάσταση, καθώς η αγορά εργασίας χαρακτηρίζεται από αυξημένο ανταγωνισμό και περιορισμένες ευκαιρίες απασχόλησης. Παράλληλα, η κοινωνία ασκεί πίεση στους νέους να καθορίσουν από νωρίς το επαγγελματικό τους μέλλον, έτσι ώστε να επιδιώξουν οικονομική σταθερότητα, ακόμη κι όταν δεν διαθέτουν την απαραίτητη εμπειρία ή υποστήριξη. Έτσι, αρκετοί απόφοιτοι ανωτάτων σχολών αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις φιλοδοξίες τους και να εργαστούν σε τομείς άσχετους με τις σπουδές τους, προκειμένου να καλύψουν τις βασικές βιοτικές τους ανάγκες.
Παράλληλα, η νέα γενιά έρχεται αντιμέτωπη με κοινωνικές προκαταλήψεις και στερεότυπα που περιορίζουν την προσωπική της ελευθερία και έκφραση. Οι νέοι συχνά γίνονται αποδέκτες κριτικής για τις επιλογές τους, ως προς την εξωτερική τους εμφάνιση, τον τρόπο ζωής και τις σπουδές τους, με βάση πολιτικές και κοινωνικές τους πεποιθήσεις. Οι κοινωνικές αντιλήψεις και τα καθιερωμένα πρότυπα οδηγούν συχνά τους νέους στην υιοθέτηση συγκεκριμένων τρόπων συμπεριφοράς, περιορίζοντας την ελευθερία έκφρασης και λόγου. Έτσι, αισθάνονται υποχρεωμένοι να συμβιβαστούν με όσα πιστεύει η κοινωνία ότι είναι αποδεκτά, παραβλέποντας την αυθεντικότητα, τη δημιουργικότητα και τις πραγματικές επιθυμίες.
Εν κατακλείδι, οι γονείς οφείλουν να βρίσκονται διαρκώς δίπλα στα παιδιά τους, προσφέροντάς τους στήριξη και ακούγοντας με προσοχή τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στο κοινωνικό περιβάλλον. Ακόμη και αν δεν επιτύχουν στις πανελλήνιες, είναι σημαντικό να τους μεταδώσουν το μήνυμα ότι «η αξία της ζωής δεν καθορίζεται από ένα αποτέλεσμα και ότι δεν τους απογοητεύουν, ακόμη και αν επιλέξουν έναν διαφορετικό επαγγελματικό προσανατολισμό». Μ ‘ αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η ψυχολογία και η αυτοπεποίθηση.
[1] Πηγή: https://www.protothema.gr/greece/article/1818887/pethane-kai-i-deuteri-17hroni-mathitria-pou-ekane-ti-voutia-thanatou-apo-polukatoikia-stin-ilioupoli/
