«Οι πιο μεγάλες απώλειες δεν συμβαίνουν πάντα ξαφνικά. Συμβαίνουν σταδιακά, μπροστά στα μάτια μας, ενώ εμείς εξακολουθούμε να πιστεύουμε πως όλα βρίσκονται ακόμη υπό έλεγχο»
Πώς γεννήθηκε η ιδέα για τα Χαμένα Ίχνη;
Η ιδέα γεννήθηκε από μια βαθιά ανάγκη να μιλήσω για όλα εκείνα που συμβαίνουν σιωπηλά μέσα στις οικογένειες και τις κοινωνίες μας. Για τους ανθρώπους που συνυπάρχουν καθημερινά, αλλά στην ουσία δεν επικοινωνούν πραγματικά. Για τα παιδιά που μεγαλώνουν νιώθοντας αόρατα, ακόμη κι όταν βρίσκονται μέσα σε ένα γεμάτο σπίτι.
Η εξαφάνιση της Μαρίνας ήταν η αφορμή για να ξετυλιχθεί μια ιστορία γεμάτη τραύματα, ενοχές, λάθη και ανείπωτες σιωπές. Δεν ήθελα να γράψω μόνο ένα αστυνομικό μυθιστόρημα. Ήθελα να δημιουργήσω μια ιστορία που να αφήνει πίσω της προβληματισμό και συναίσθημα, ακόμη κι αφού κλείσει η τελευταία σελίδα.
Ποιος χαρακτήρας σάς δυσκόλεψε περισσότερο κατά τη συγγραφή και γιατί;
Νομίζω πως η Μαρίνα ήταν η ηρωίδα που με δυσκόλεψε περισσότερο απ’ όλους. Και ίσως αυτό συνέβη επειδή δεν ήθελα σε καμία περίπτωση να δημιουργήσω ένα «εύκολο» θύμα. Η Μαρίνα είναι μόλις δεκαεπτά χρονών, όμως απέχει πολύ από την εικόνα του αθώου, γλυκού κοριτσιού που προκαλεί αυτόματα τη συμπάθεια του αναγνώστη. Είναι προκλητική, θυμωμένη, παρορμητική. Κάνει λάθη, λέει σκληρά λόγια, φτάνει συχνά στα άκρα και πολλές φορές γίνεται δύσκολη ακόμη και για τους ανθρώπους που την αγαπούν. Κι εκεί ακριβώς βρισκόταν η μεγαλύτερη πρόκληση για μένα: να καταφέρω να δείξω πως πίσω από αυτή τη σκληρή και επαναστατική συμπεριφορά υπήρχε στην πραγματικότητα ένα παιδί βαθιά πληγωμένο. Έπρεπε να δώσω στον αναγνώστη λόγους να τη νιώσει, να τη λυπηθεί, να αγωνιά για εκείνη – ακόμη κι όταν διαφωνούσε με τις επιλογές ή τη συμπεριφορά της. Γιατί η Μαρίνα δεν είναι «κακιά». Είναι ένα κορίτσι που μεγάλωσε διψώντας για προσοχή, αποδοχή και ουσιαστική αγάπη.
Υπάρχει κάποιος ήρωας με τον οποίο ταυτιστήκατε περισσότερο;
Νομίζω πως κάθε συγγραφέας αφήνει μικρά κομμάτια του εαυτού του σε όλους τους ήρωές του. Ωστόσο, αν έπρεπε να ξεχωρίσω έναν χαρακτήρα, θα έλεγα πως με συγκλόνισε περισσότερο η Στέλλα. Όχι γιατί ταυτίζομαι με τις επιλογές της, αλλά επειδή με άγγιξε βαθιά ο ψυχισμός της. Είναι μια μητέρα που έρχεται αντιμέτωπη με το πιο σκληρό πρόσωπο της ενοχής. Μια γυναίκα που συνειδητοποιεί –ίσως πολύ αργά– πως η απουσία δεν είναι πάντα σωματική. Μπορεί να βρίσκεσαι δίπλα στο παιδί σου καθημερινά και παρ’ όλα αυτά να το έχεις χάσει συναισθηματικά εδώ και καιρό. Η Στέλλα κουβαλά αυτόν τον βουβό πόνο της συνειδητοποίησης. Και νομίζω πως εκεί κρύβεται όλη η τραγικότητα του χαρακτήρα της.
Τα Χαμένα Ίχνη θα μπορούσαν να έχουν happy end;
Πιστεύω πως σε μια ιστορία σαν αυτή το happy end είναι μια πολύ σχετική έννοια. Ακόμη κι όταν αποκαλύπτεται η αλήθεια, οι πληγές δεν κλείνουν μαγικά. Οι άνθρωποι συνεχίζουν να κουβαλούν μέσα τους όσα έζησαν. Ίσως λοιπόν το μοναδικό «happy end» να ήταν αν κάποιοι άνθρωποι είχαν δει πιο προσεκτικά. Αν είχαν ακούσει νωρίτερα. Αν είχαν σταθεί ουσιαστικά δίπλα στα παιδιά τους πριν εκείνα αρχίσουν να χάνονται μέσα στη μοναξιά, στην οργή και στις λάθος επιλογές. Το βιβλίο δεν μιλά μόνο για την απώλεια. Μιλά και για την ευθύνη.
Η εφηβεία παρουσιάζεται στο βιβλίο ιδιαίτερα σκοτεινή και εύθραυστη. Πιστεύετε πως οι νέοι σήμερα είναι πιο χαμένοι από παλιότερα;
Δεν ξέρω αν είναι πιο χαμένοι. Ίσως όμως είναι πιο μόνοι. Ζούμε σε μια εποχή όπου υπάρχει συνεχής επικοινωνία αλλά όλο και λιγότερη ουσιαστική σύνδεση. Πολλά παιδιά μεγαλώνουν μέσα σε πίεση, συναισθηματική απομόνωση και μια μόνιμη ανάγκη να αποδείξουν πως αξίζουν να τα προσέξουν. Και όταν ένας έφηβος δεν βρίσκει χώρο να ακουστεί μέσα στο σπίτι του, συχνά θα ψάξει αλλού την αποδοχή. Σε λάθος ανθρώπους, λάθος παρέες, λάθος δρόμους. Δεν πιστεύω πως οι νέοι γεννιούνται παραβατικοί. Πιστεύω όμως πως η αδιαφορία, η έλλειψη ορίων και η συναισθηματική απουσία μπορούν να δημιουργήσουν βαθιά ρήγματα στην ψυχή τους.
Η γραφή σας χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα κινηματογραφική. Είναι κάτι που επιδιώκετε συνειδητά;
Νομίζω πως είναι ο φυσικός τρόπος με τον οποίο λειτουργώ όταν γράφω. Δεν σκέφτομαι πρώτα τις λέξεις. Βλέπω εικόνες. Βλέμματα. Σιωπές. Κινήσεις. Ζω τις σκηνές σχεδόν σαν να εκτυλίσσονται μπροστά μου. Γι’ αυτό και δίνω μεγάλη σημασία στην ατμόσφαιρα και στο συναίσθημα. Θέλω ο αναγνώστης να μην παρακολουθεί απλώς την ιστορία, αλλά να αισθάνεται πως βρίσκεται μέσα σε αυτήν.
Πόσο δύσκολο είναι για έναν συγγραφέα να διαχειρίζεται τη σκοτεινή πλευρά των ηρώων του;
Πολύ δύσκολο. Για να γράψεις έναν σκοτεινό χαρακτήρα πρέπει πρώτα να τον καταλάβεις. Να μπεις στον ψυχισμό του, ακόμη κι όταν αυτό σε φέρνει αντιμέτωπο με πράγματα σκληρά ή τρομακτικά. Υπήρξαν στιγμές στα Χαμένα Ίχνη που ένιωσα ψυχικά εξαντλημένη. Γιατί αυτοί οι ήρωες δεν μένουν μόνο πάνω στο χαρτί. Σε ακολουθούν και μετά το τέλος της γραφής. Όμως θεωρώ πως εκεί βρίσκεται και η δύναμη της λογοτεχνίας: στο ότι μας αναγκάζει να κοιτάζουμε κατάματα ακόμη και όσα μας φοβίζουν.
Τι θα θέλατε να μείνει στον αναγνώστη όταν ολοκληρώσει το βιβλίο;
Δεν θα ήθελα να μείνει μόνο η αγωνία ή η ανατροπή της υπόθεσης. Θα ήθελα να μείνει ένας βαθύτερος προβληματισμός. Να αναρωτηθεί πόσοι άνθρωποι γύρω μας ζητούν βοήθεια χωρίς να ξέρουν πώς να το πουν. Πόσα παιδιά φωνάζουν σιωπηλά μέσα από τη συμπεριφορά τους. Και πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να χαθεί συναισθηματικά ενώ βρίσκεται ακόμη μπροστά στα μάτια μας.
Πιστεύετε πως η Μαρίνα χάθηκε μόνο τη νύχτα της εξαφάνισής της ή είχε αρχίσει να χάνεται πολύ νωρίτερα;
Νομίζω πως αυτό είναι ίσως το πιο ουσιαστικό ερώτημα ολόκληρης της ιστορίας. Γιατί, στην πραγματικότητα, η Μαρίνα δεν χάθηκε τη μέρα που εξαφανίστηκε. Είχε αρχίσει να χάνεται πολύ νωρίτερα – αργά, σχεδόν αθόρυβα, μέσα στην ίδια της την οικογένεια. Η εξαφάνισή της ήταν στην ουσία το αποτέλεσμα μιας μακρόχρονης συναισθηματικής απομόνωσης. Ενός παιδιού που προσπαθούσε να τραβήξει την προσοχή, να ακουστεί, να αγαπηθεί ουσιαστικά, αλλά πολλές φορές εξέφραζε αυτή την ανάγκη με λάθος τρόπους. Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο σκληρό σχόλιο που κάνει το βιβλίο: πως οι πιο μεγάλες απώλειες δεν συμβαίνουν πάντα ξαφνικά. Συμβαίνουν σταδιακά, μπροστά στα μάτια μας, ενώ εμείς εξακολουθούμε να πιστεύουμε πως όλα βρίσκονται ακόμη υπό έλεγχο.
Άνεμος εκδοτική www.anemosekdotiki.gr Aιγίνης 14 Κυψέλη TK 11362 τηλ. 2108223574
