Εισαγωγικό Σημείωμα
Υπάρχουν δημιουργοί που έχουν το χάρισμα να μετουσιώνουν τη σιωπή σε λέξεις και το τραύμα σε ελπίδα. Η Ιουλία Τζίβα, με αφορμή το πρώτο της βιβλίο Η Σιωπή των Λουλουδιών, ξεδιπλώνει τις σκέψεις της σε μια εξομολογητική συνέντευξη. Μας μιλά για τη δύναμη της γυναικείας αντοχής, το δύσκολο μονοπάτι της συγχώρεσης και την προσωπική της διαδρομή από τη στιχουργική στη συγγραφή, θυμίζοντάς μας πως ακόμα και μέσα στο σκοτάδι, πάντα υπάρχει ο χώρος για μια νέα αρχή.
Τι συμβολίζουν τα λουλούδια και ο τίτλος του βιβλίου;
Η αφετηρία αυτού του συμβολισμού είναι βαθιά προσωπική. Μετά τον θάνατο της μητέρας μου, βρέθηκα μπροστά σε έναν πίνακα που η ίδια είχε ζωγραφίσει, λουλούδια αποτυπωμένα με μια σιωπηλή τρυφερότητα. Στάθηκα για ώρα να τον κοιτάζω, χωρίς λόγια, αφήνοντας τη σιωπή να γεμίσει τον χώρο με συναισθήματα που δεν μπορούσαν να ειπωθούν.
Τα λουλούδια, μέσα από αυτή την εμπειρία, απέκτησαν για μένα μια ιδιαίτερη σημασία: έγιναν σύμβολο των γυναικών. Συμβολίζουν την ευαισθησία, τη δύναμη που κρύβεται πίσω από την απαλότητα, αλλά και τη σιωπηλή αντοχή απέναντι στον χρόνο και την απώλεια. Όπως τα λουλούδια δεν χρειάζονται λόγια για να εκφράσουν την ομορφιά και την παρουσία τους, έτσι και οι γυναίκες συχνά εκφράζουν τα βαθύτερα συναισθήματά τους μέσα από τη σιωπή, τις πράξεις και την παρουσία τους.
Η ηρεμία που αποπνέουν τα λουλούδια, σε συνδυασμό με τη δική μου εσωτερική σιωπή εκείνη τη στιγμή, γέννησε τον τίτλο του βιβλίου Η Σιωπή των Λουλουδιών. Ο τίτλος δεν αναφέρεται απλώς σε μια απουσία ήχου, αλλά σε μια βαθύτερη, σχεδόν ποιητική κατάσταση ύπαρξης, εκεί όπου τα συναισθήματα δεν εκφράζονται με λέξεις, αλλά βιώνονται ουσιαστικά και αυθεντικά. Είναι μια σιωπή γεμάτη νόημα, μνήμη και αγάπη.
Υπάρχει σιωπή στις μέρες μας;
Η σιωπή στις μέρες μας δεν έχει εξαφανιστεί· αντίθετα, έχει μεταμορφωθεί. Είναι μια σιωπή που κάνει πολύ θόρυβο. Ζούμε σε έναν κόσμο γεμάτο ήχους, πληροφορία και συνεχή επικοινωνία, κι όμως, μέσα σε αυτή την ένταση, η ουσιαστική επικοινωνία συχνά απουσιάζει.
Η σύγχρονη σιωπή δεν είναι απλώς η απουσία λόγου· είναι η αποφυγή της ακρόασης και της κατανόησης. Αντί να προσπαθούμε να αφουγκραστούμε όσα κρύβονται πίσω από τις λέξεις ή ακόμα και μέσα στη σιωπή των άλλων, επιλέγουμε πολλές φορές να κλείνουμε όχι μόνο τα αυτιά μας, αλλά και τα μάτια μας. Απομακρυνόμαστε από την ουσία, από το συναίσθημα, από τον άνθρωπο απέναντί μας.
Έτσι, η σιωπή γίνεται κραυγή. Μια κραυγή που ζητά προσοχή, ενσυναίσθηση και παρουσία. Το ζητούμενο δεν είναι να «σπάσουμε» τη σιωπή με περισσότερο θόρυβο, αλλά να μάθουμε να την ακούμε, γιατί μέσα της συχνά βρίσκονται οι πιο αληθινές αλήθειες.
Μίλησέ μας για τις βασικές ηρωίδες του βιβλίου σου, την Αριάδνη και την Ελπίδα.
Η Αριάδνη είναι μια γυναίκα βαθιά τραυματισμένη, αλλά ταυτόχρονα αξιοθαύμαστα ανθεκτική. Πρόκειται για έναν χαρακτήρα που κουβαλά το βάρος των δύσκολων επιλογών και των σκληρών βιωμάτων της ζωής. Ονειρεύτηκε μια καλύτερη πραγματικότητα, μια ζωή με αξιοπρέπεια και αγάπη, η οποία όμως δεν ήρθε όπως την είχε φανταστεί. Αντίθετα, βρέθηκε αντιμέτωπη με τον πόνο, την καταπίεση και τον εξευτελισμό. Κι όμως, μέσα σε αυτή τη σκοτεινή διαδρομή, δεν έπαψε να διατηρεί έναν εσωτερικό πυρήνα δύναμης.
Αυτός ο πυρήνας ενισχύεται και παίρνει μορφή μέσα από την κόρη της, την Ελπίδα. Η γέννησή της δεν αποτελεί μόνο μια νέα αρχή, αλλά και έναν βαθύ συμβολισμό: γίνεται η ίδια η ελπίδα για μια διαφορετική ζωή. Μέσα από αυτό το παιδί, η Αριάδνη βρίσκει έναν λόγο να αντέξει, να συνεχίσει, αλλά και να ονειρευτεί ξανά – έστω και διστακτικά.
Η Ελπίδα, από την πλευρά της, δεν είναι ένα συνηθισμένο παιδί. Μεγαλώνει πρόωρα, καθώς αντιλαμβάνεται από πολύ νωρίς την πραγματικότητα που βιώνει η μητέρα της. Η ευαισθησία της μετατρέπεται σε δύναμη και ευθύνη. Προσπαθεί να γίνει στήριγμα για τη μητέρα της, να σταθεί δίπλα της όχι μόνο συναισθηματικά, αλλά και ουσιαστικά. Σε στιγμές έντασης και βίας, τοποθετεί τον εαυτό της ανάμεσα, επιχειρώντας να προστατεύσει και να διαμεσολαβήσει.
Η πρόωρη ωρίμανσή της είναι συγκινητική αλλά και σκληρή: αναγκάζεται να «μεγαλώσει» πριν την ώρα της, να πάρει θέση και να συμβάλει καθοριστικά στην απόφαση της μητέρας της να απομακρυνθούν από ένα τοξικό και επικίνδυνο περιβάλλον. Μέσα από αυτή τη σχέση μητέρας και κόρης, αναδεικνύεται μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία αγάπης, αλληλεγγύης και λύτρωσης· μια ιστορία όπου η ελπίδα δεν είναι απλώς έννοια, αλλά ζωντανή παρουσία.
Στο βιβλίο σου υπάρχει και η συγχώρεση. Πόσο δύσκολο είναι να συγχωρέσεις έναν άνθρωπο που έκανε τόσο κακό;
Η συγχώρεση είναι ίσως μία από τις πιο δύσκολες και σύνθετες ανθρώπινες διεργασίες. Δεν είναι μια απλή απόφαση ούτε μια στιγμιαία πράξη· είναι μια εσωτερική διαδρομή που απαιτεί χρόνο, ωριμότητα και, κυρίως, βαθιά κατανόηση. Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για κάποιον που έχει προκαλέσει έντονο πόνο, η συγχώρεση δεν σημαίνει λήθη ούτε δικαίωση των πράξεων, αλλά μια προσπάθεια απελευθέρωσης από το βάρος του τραύματος.
Στην περίπτωση της Ελπίδας, η συγχώρεση προς τον πατέρα της έρχεται μετά τον θάνατο της μητέρας της, σε μια στιγμή όπου ο πόνος κορυφώνεται και επαναπροσδιορίζει όλα όσα έχει ζήσει. Η απώλεια αυτή λειτουργεί ως ένα βαθύ σημείο καμπής: μπροστά σε αυτό το απόλυτο συναίσθημα, όλα τα προηγούμενα βιώματα, όσο επώδυνα κι αν ήταν, μοιάζουν να μετακινούνται σε μια διαφορετική διάσταση.
Αν η μητέρα της ζούσε, η συγχώρεση πιθανότατα θα ήταν πολύ πιο δύσκολη, ίσως και αδύνατη. Η παρουσία του τραύματος θα ήταν ακόμη ενεργή, πιο άμεση, πιο «ζωντανή». Όμως, μέσα από την απώλεια, η Ελπίδα αποκτά μια νέα οπτική: αρχίζει να βλέπει τον πατέρα της όχι μόνο μέσα από τις πράξεις του, αλλά και μέσα από τα όριά του. Αναγνωρίζει ότι δεν ήταν απλώς «κακός», αλλά ένας άνθρωπος που δεν έμαθε ποτέ πώς να αγαπά.
Αυτή η συνειδητοποίηση δεν ακυρώνει τον πόνο που προκάλεσε· τον τοποθετεί όμως σε ένα ανθρώπινο πλαίσιο. Και εκεί ακριβώς γεννιέται η συγχώρεση, όχι ως δικαιολογία, αλλά ως επιλογή να μη συνεχίσει ο κύκλος του πόνου. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η Ελπίδα δεν λυτρώνει μόνο τον πατέρα της, αλλά κυρίως τον ίδιο της τον εαυτό.
Τι μήνυμα θέλεις να περάσεις στους αναγνώστες σου;
Το βασικό μήνυμα που θέλω να μεταφέρω μέσα από το βιβλίο είναι ότι, ακόμη και μέσα στις πιο σκοτεινές και επώδυνες συνθήκες, υπάρχει πάντα χώρος για ελπίδα, δύναμη και αλλαγή. Ο άνθρωπος μπορεί να πληγωθεί βαθιά, να βιώσει φόβο, απώλεια και σιωπή, όμως δεν παύει να έχει τη δυνατότητα να σταθεί ξανά όρθιος.
Θέλω επίσης να αναδείξω τη σημασία της ενσυναίσθησης, να μάθουμε να βλέπουμε πίσω από τις πράξεις, να ακούμε όσα δεν λέγονται και να κατανοούμε ότι κάθε άνθρωπος κουβαλά τις δικές του πληγές. Αυτό δεν σημαίνει ότι δικαιολογούμε τον πόνο που προκαλείται, αλλά ότι προσπαθούμε να τον κατανοήσουμε, ώστε να μη διαιωνίζεται.
Παράλληλα, το βιβλίο είναι μια υπενθύμιση ότι η σιωπή δεν είναι πάντα αδυναμία. Μπορεί να είναι δύναμη, σκέψη, αντοχή. Όμως, υπάρχει μια λεπτή γραμμή: όταν η σιωπή γίνεται φόβος, τότε χρειάζεται να σπάσει. Να βρούμε τη φωνή μας, να διεκδικήσουμε μια ζωή με αξιοπρέπεια και ασφάλεια.
Τελικά, το μήνυμα είναι απλό αλλά ουσιαστικό: να μη σταματάμε να ελπίζουμε, να μη φοβόμαστε να φύγουμε από ό,τι μας πληγώνει και να θυμόμαστε ότι, ακόμη και μέσα στη σιωπή, μπορεί να γεννηθεί μια νέα αρχή.
Αν μπορούσες να συναντήσεις την Αριάδνη, τι θα έκανες;
Αν είχα τη δυνατότητα να τη συναντήσω, δεν θα χρειάζονταν πολλά λόγια. Θα της πρόσφερα μια βαθιά, αληθινή αγκαλιά. Μια αγκαλιά που να μπορεί να χωρέσει όλον τον πόνο που κουβαλά, να της δώσει για λίγο την αίσθηση της ασφάλειας και της αποδοχής που της έλειψε.
Περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, θα ήθελα να της χαρίσω μια στιγμή γαλήνης. Να νιώσει ότι δεν είναι μόνη, ότι κάποιος τη βλέπει, την καταλαβαίνει και αναγνωρίζει όσα άντεξε. Και μέσα σε αυτή τη σιωπηλή επικοινωνία, να γεννηθεί ένα χαμόγελο στο πρόσωπό της.
Η Ελπίδα στο βιβλίο γράφει στίχους. Κι εσύ γράφεις στίχους. Θέλεις να είσαι στιχουργός ή συγγραφέας;
Η σχέση μου με τη γραφή ξεκίνησε πολύ νωρίς, από την ηλικία των δέκα ετών, μέσα από τη στιχουργική. Οι στίχοι ήταν για μένα ένας τρόπος έκφρασης, μια προσωπική ανάγκη να δώσω φωνή σε όσα δεν μπορούσα να πω αλλιώς ή να «σπάσω» τη δική μου σιωπή. Από τότε δεν σταμάτησα ποτέ να γράφω. Μάλιστα, η αφορμή για το βιβλίο Η Σιωπή των Λουλουδιών γεννήθηκε μέσα από στίχους που είχα γράψει και τους οποίους ο αναγνώστης μπορεί να βρει στο τέλος του.
Αν πρέπει να επιλέξω ανάμεσα στη στιχουργική και τη συγγραφή, η απάντηση δεν είναι εύκολη. Η στιχουργική είναι η πρώτη και ίσως η μεγαλύτερη αγάπη μου. Ωστόσο, δεν μου έχει δοθεί μέχρι σήμερα η δυνατότητα να την εξελίξω επαγγελματικά, κυρίως λόγω των περιορισμένων ευκαιριών στον χώρο, κάτι που με στενοχωρεί βαθιά.
Παρ’ όλα αυτά, δεν πρόκειται να σταματήσω να γράφω. Γιατί πιστεύω ότι κάπου εκεί έξω μπορεί να υπάρχει έστω και ένας άνθρωπος που έχει ανάγκη να ακούσει κάτι που θα τον αγγίξει, που θα τον ανακουφίσει, που θα του δώσει δύναμη.
Από την άλλη πλευρά, ως συγγραφέας νιώθω μια πληρότητα. Ίσως γιατί μου δόθηκε η ευκαιρία να εκφραστώ πιο ολοκληρωμένα, να ξεδιπλώσω σκέψεις και συναισθήματα χωρίς περιορισμούς. Η εμπιστοσύνη που έλαβα από την Άνεμος Εκδοτική έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε αυτό το ταξίδι, δίνοντάς μου χώρο και φωνή.
Τελικά, δεν είναι θέμα επιλογής. Η στιχουργική θα είναι πάντα η μεγαλύτερη αγάπη μου, αλλά η συγγραφή έχει γίνει η δεύτερη, εξίσου σημαντική. Και οι δύο αποτελούν κομμάτια του ίδιου εαυτού, δύο διαφορετικοί τρόποι να λέω την ίδια αλήθεια.
Πόσο από εσένα υπάρχει μέσα στο βιβλίο σου;
Σε κάθε σελίδα του βιβλίου υπάρχει ένα κομμάτι από εμένα, άλλοτε πιο φανερό και άλλοτε κρυμμένο πίσω από τους χαρακτήρες και τις ιστορίες τους. Δεν πρόκειται για μια αυτοβιογραφική αφήγηση, αλλά για μια συναισθηματική αλήθεια που διαπερνά το έργο.
Οι σκέψεις, οι φόβοι, η σιωπή, η ανάγκη για έκφραση, όλα αυτά είναι βιώματα που έχω αγγίξει με τον δικό μου τρόπο. Μέσα από τις ηρωίδες μου, και ιδιαίτερα μέσα από τη δύναμη και την ευαισθησία τους, έχω καταθέσει κομμάτια της ψυχής μου.
Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο αληθινό στοιχείο ενός βιβλίου: όχι το αν η ιστορία είναι πραγματική, αλλά το αν τα συναισθήματα που κουβαλά είναι αληθινά. Και αυτό ήταν για μένα το σημαντικότερο: να γράψω κάτι που να το νιώθω βαθιά, ώστε να μπορέσει να το νιώσει και ο αναγνώστης.
Τι να περιμένουμε από το επόμενο βιβλίο σου;
Το επόμενο βιβλίο είναι μια ιστορία που συνδέεται με το σύμπαν της Σιωπής των Λουλουδιών, χωρίς όμως να αποτελεί άμεση συνέχεια. Πρόκειται για ένα έργο που συνομιλεί με την πρώτη ιστορία σε επίπεδο θεμάτων και συναισθημάτων, διατηρώντας την ίδια ευαισθησία, αλλά ανοίγοντας έναν νέο αφηγηματικό δρόμο.
Αυτή τη φορά, όμως, η προσέγγιση θα είναι διαφορετική, καθώς το βιβλίο θα κινηθεί στον χώρο του κοινωνικού και ψυχολογικού θρίλερ. Θα εστιάζει πιο έντονα στις σκοτεινές πλευρές της ανθρώπινης ψυχής, στις κοινωνικές πιέσεις και στα τραύματα που διαμορφώνουν τη συμπεριφορά και τις επιλογές των ανθρώπων.
Η αλήθεια είναι πως πολλοί αναγνώστες μου έχουν εκφράσει την επιθυμία να δουν τη συνέχεια της ιστορίας της Σιωπής των Λουλουδιών, και είναι κάτι που υπάρχει και μέσα μου ως σκέψη – ίσως στο μέλλον να πάρει μορφή. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή ένιωσα την ανάγκη να εξερευνήσω κάτι διαφορετικό, που να παραμένει κοντά στην καρδιά του πρώτου βιβλίου, αλλά να στέκεται αυτόνομα. Είναι μια νέα ιστορία, με δικούς της χαρακτήρες και διαδρομές, πιο έντονη, πιο σκοτεινή, αλλά με την ίδια ψυχή.
Άνεμος εκδοτική www.anemosekdotiki.gr
Aιγίνης 14 Κυψέλη TK 11362 -τηλ. 2108223574
