«Ασφαλής Περίφραξη» της Μαρίας Ψωμά Πετρίδου, εκδόσεις Τύρφη – Τίτλος κατ’ ευφημισμόν
Συνέντευξη στη Πολιτικό μηχανικό – συγγραφέα, Γιούλια Πομπόρτση
Πόσο ευτυχισμένος θεωρείς ότι μπορεί να είναι ένας άνθρωπος που βάζει την ασφάλεια ως πρώτη προτεραιότητα των επιλογών της ζωής του; Εάν αισθάνεσαι ασφαλής δεν σημαίνει ότι είσαι και ευτυχισμένη. Ενδεχομένως η προτεραιότητα της ασφάλειας να παρέχει κάποια αίσθηση ηρεμίας, αποφυγή του απρόοπτου και του άγνωστου που μπορεί να κληθείς ν’ αντιμετωπίσεις. Όμως, η φύση της ζωής είναι ασταθής. Η προσκόλληση στην ασφάλεια σε περιορίζει από το να την ζήσεις.
Η θυματοποίηση είναι ο πιο ανώδυνος τρόπος αποφυγής της εξέλιξης. Πιστεύεις ότι αυτή η στάση ζωής είναι ένα ακόμη στοιχείο περίφραξης; Πόσοι αλήθεια επιθυμούν να εξελιχθούν, να διευρύνουν τους ορίζοντές τους, να αλλάζουν; Συνήθως οι άνθρωποι επαναλαμβάνουν άκριτα όσα έμαθαν από παιδιά ή όσα τους επιβάλλει το περιβάλλον τους. Η θυματοποίηση δεν είναι απαραίτητα αδυναμία αλλά έμμεση δύναμη. Δύναμη να απαιτείς τις ασφαλείς σου περιφράξεις.
Αναφέρεις τη σιωπή ως κενό, υπαίτια της ψυχικής απομάκρυνσης. Πολλές φορές είναι το γόνιμο μεσοδιάστημα ανάμεσα στον εσωτερικό μας κόσμο και στην επικοινωνία μας με τον έξω κόσμο. Επομένως, μήπως η πρόθεση της σιωπής είναι το βασικό στοιχείο που την καθορίζει; Πώς ν’ ανιχνεύσεις την πρόθεση της σιωπής αφού σωπαίνει; Συχνά η ομιλία είναι αυτή που εξωθεί στην απομάκρυνση διότι για να επικοινωνήσεις χρειάζεται κυρίως να σωπάσεις, ν’ ακούσεις.
Ποια μορφή οικογένειας πιστεύεις ότι μπορεί να σταθεί αντάξια των προσδοκιών όλων των μελών της; Καμιά. Η οικογένεια είναι ένας πυρηνικός θεσμός που προσφέρει, θεωρητικά τουλάχιστον, μια ασφαλή περίφραξη για τα μέλη της. Ως ανθρώπινα όντα, όμως, έχουμε αρετές και ελαττώματα, αδυναμίες, διαφορετικές απόψεις και θέλω. Επομένως, καμιά μορφή δεν μπορεί να ικανοποιήσει ΟΛΟΥΣ.
Το ροζ αναφέρεται ως προάγγελος της μαύρης ζωής που θα επακολουθήσει. Θεωρείς ότι ο ρομαντισμός και το όνειρο του γαλάζιου πρίγκιπα είναι μπούμερανγκ στη ζωή μιας γυναίκας; Αυτά που αναφέρεις και πολλά άλλα αποτελούν στερεότυπα σύμβολα που καθοδηγούν την γυναίκα σε μια πολύ συγκεκριμένη στάση ζωής. Έξω από τα κουτάκια υπάρχει ένας θαυμαστός κόσμος που περιμένει να τον γευτείς και να τον εξερευνήσεις.
Αν ο άντρας πρέπει να γνωρίζει την γυναίκα του από τη μέση και κάτω, αυτό σημαίνει ότι η ίδια είναι χειριστική και επικοινωνεί μόνο στο ταμπλό σεξ – γονιμοποίηση. Πώς μπορεί να απαιτεί πνευματική σύμπνοια όταν δεν ανοίγει κανάλι επικοινωνίας; Επικοινωνία; Πνευματική σύμπνοια; Με ποιόν; Με τον a priori κυρίαρχο; Κατά τη γνώμη μου αυτή ήταν μια συμβουλή των γυναικών προς τις γυναίκες από πολύ παλιά ως έμμεσος τρόπος αντίστασης στην αδιαμφισβήτητη πατριαρχία. Μια συμβουλή που υπέκρυπτε το «μπορεί να σου ανήκει το σώμα μου αλλά η σκέψη μου όχι».
Όταν αναφέρεις την σκέψη της μάνας που ακούει τον γιο της να κακοποιεί την γυναίκα του, θέτεις το μέγα ζήτημα της αποποίησης ευθυνών. Ποια στάση ζωής δεν μας κάνει συνένοχους όταν γινόμαστε μάρτυρες βίας; Θέλει παιδεία, αλληλεγγύη και τόλμη για να βγεις και να καταγγείλεις τη βία.
Οι πνευματικοί δάσκαλοι μας βεβαιώνουν ότι ως γονείς είμαστε οι διάμεσοι για την ενσάρκωση ψυχών. Η πεποίθηση ότι στην ώριμη φάση της ζωής μας πρέπει τα παιδιά να μας ανταποδώσουν αυτά που τους προσφέραμε δεν είναι άκρως υλιστική; «Η αγάπη δεν ζητεί τα εαυτής».
Είναι δεδομένο ότι η ανταλλαγή ερωτικού σκιρτήματος στην μόνιμη συζυγική σχέση θυμίζει την γέφυρα των κατασκόπων όπου ανταλλάσσονται κρατούμενοι. Πόσοι θεωρείς ότι θα επέλεγαν τον γάμο αν οι συζυγικές σχέσεις ήταν ελεύθερες και η οικονομική διασφάλιση ανύπαρκτη; Ελάχιστοι. Οι άνθρωποι, ανεξάρτητα από το φύλλο, είμαστε πολυγαμικά όντα.
Αναφέρεις με πολύ γλαφυρό τρόπο την προετοιμασία των γεμιστών καθώς μια γυναίκα την χρησιμοποιεί για να ξεχάσει όλα αυτά που απαρνήθηκε. Όταν η ενέργεια που σε ωθεί σε κάτι είναι πίκρα τότε πίκρα θα είναι και το αποτέλεσμα. Εκτός αν η καρδιά σου έχει επιλέξει την ευτυχία της οικογένειας ως προτεραιότητα. Αυτό, όμως, σημαίνει ότι είναι προσωπική επιλογή οπότε απολαμβάνεις και την νοσταλγία και την προσφορά. Εδώ, γιατί τόσο έντονο το αφοριστικό κομμάτι; Πραγματικά είναι πολύ ενδιαφέρουσα η προσωπική σου πρόσληψη στην συγκεκριμένη ιστορία! Οπότε, έτσι είναι αν έτσι νομίζετε!
Τα γεράματα έχουν δυο άσχημες πλευρές και μια όμορφη : την κατάρρευση του νου όπου γίνεσαι έρμαιο στα χέρια των άλλων μην συνειδητοποιώντας και την κατάρρευση του σώματος και την πικρία διότι η ψυχή συνεχίζει να αισθάνεται νέα ενώ το σώμα αδυνατεί. Μόνον με την τρίτη εκδοχή, όταν η πνευματικότητα και η αποδοχή του κύκλου της ζωής γίνονται τα δεκανίκια της φθοράς, υπάρχει ελπίδα. Αυτό προσέλαβα από το βιβλίο σου. «Ευτυχώς γεράσαμε» έλεγε η μητέρα μου. Αν δεν είχαμε θεοποιήσει τόσο την νεότητα, το γήρας δεν θα μας ήταν τόσο επώδυνο έως και απεχθές. Θα το αποδεχόμασταν ως τον τελευταίο κύκλο της ζωής. Σημαντικό να φτάνεις ως το «κλείνω».
Αν επισκέπτονταν την γη ένας εξωγήινος που ήξερε να διαβάζει ελληνικά και διάβαζε μόνο το βιβλίο σου για να αποκτήσει άποψη για την θέση της γυναίκας, τι θεωρείς ότι θα αποκόμιζε; Θα ήταν ενδεικτική, υπερβολική, στατιστική; Σε μια υποθετική ερώτηση μπορώ να απαντήσω μόνον υποθετικά, δηλαδή με τρίτο είδος υποθετικού λόγου, το λεγόμενο φανταστικό : θέλω να σκέφτομαι ότι η ύπαρξη ζωής σε άλλους πλανήτες είναι πολύ πιο εξελιγμένη από τον πλανήτη γη τόσο βιολογικά όσο και νοητικά. Για τον λόγο αυτό θεωρώ ότι θα πάθαινε σύγχυση, θα δυσκολευόταν να κατανοήσει την τόση ανισότητα, την αντιπαράθεση και την αδικία ανάμεσα στα φύλα, αν βέβαια κατανοούσε και τον διαχωρισμό των φύλων.
Η τελευταία ερώτηση λοιπόν, που συνήθως είναι η πρώτη σε κάθε συνέντευξη είναι : ποια ήταν η πρόθεσή σου όταν ξεκίνησες να γράφεις αυτό το βιβλίο; Κάθε βιβλίο από τη στιγμή που εκδίδεται και μετά παύει ν’ ανήκει στην δημιουργό του. Ανήκει πλέον στις αναγνώστριες και στους αναγνώστες και δεν έχει καμιά σημασία η πρόθεση της συγγραφέα αλλά το πως το προσλαμβάνουν οι αναγνώστες του. Έτσι το βιβλίο «ξαναγράφεται» στην σκέψη των πολλών και αποκτά πληθώρα οπτικών πλευρών.
Βιογραφικό
Η Μαρία Ψωμά Πετρίδου, γεννήθηκε και ζει στη Θεσσαλονίκη.
Είναι δημιουργός και συντονίστρια της ομάδας μεγαλόφωνων λογοτεχνικών αναγνώσεων «Διάβασέ μου!». Είναι συντονίστρια Λεσχών Ανάγνωσης εδώ και 20 χρόνια, όπως και μέλος του ακτιβιστικού δικτύου γυναικών συγγραφέων κατά της έμφυλης βίας και των γυναικοκτονιών ¨Η Φωνή της»
Αρθρογραφεί για θέματα που αφορούν το βιβλίο.
Βιβλία της:
«Ισόβια Θητεία» ποιητική συλλογή, εκδόσεις Ερωδιός
«Ανθολογία Διηγήματος», συλλογικό, εκδόσεις Καστανιώτης
«Και να βρεθεί, θα με κυνηγάει», διηγήματα, εκδόσεις Παράξενες Μέρες
«Δεύτερο ζευγάρι φτερά», μυθιστόρημα, εκδόσεις Κυριακίδης
«Εκ του μη όντος», συλλογικός τόμος, εκδόσεις Τύρφη
«Όταν με βρήκε ο λύκος», νουβέλα, εκδόσεις Τύρφη
«ΚΡΑΚ!», αφήγημα, εκδόσεις Παράξενες Μέρες
«Ασφαλής Περίφραξη», εκδόσεις Τύρφη
