Γράφει ο Τραϊκούδης Χρήστος. Οικονομολόγος, προϊστάμενος εμπορικού τμήματος Α’ υλών εταιρείας ανακύκλωσης, Msc in politics & economics in S.E and Eastern Europe, UoM
Η ιστορία του νεοελληνικού κράτους δείχνει πως τα μεγάλα σκάνδαλα και η κακοδιαχείριση δεν ήταν ποτέ μεμονωμένα φαινόμενα. Συχνά πυροδοτούσαν ή συνέπιπταν με πολιτικές κρίσεις, υπονομεύοντας την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς και καθυστερώντας τον εκσυγχρονισμό του κράτους. Από τα δάνεια της Βαυαρικής Διοίκησης έως τα σκάνδαλα των τελευταίων δεκαετιών, γίνεται εμφανές ότι η διαφάνεια και η λογοδοσία παραμένουν κρίσιμα εργαλεία για την ομαλή λειτουργία της πολιτείας.
Σήμερα, η Ελλάδα βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή. Η ψηφιοποίηση και ο εκσυγχρονισμός του κράτους προσφέρουν ιστορική ευκαιρία να μειωθούν η διαφθορά, η αδιαφάνεια και η μαύρη οικονομία (υψηλή ακόμη ως ποσοστό του ΑΕΠ), φέρνοντας τη χώρα πιο κοντά στα πρότυπα της Δυτικής Ευρώπης.
Ψηφιοποίηση και εκσυγχρονισμός του κράτους
Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα στον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης μέσω της ψηφιοποίησης:
- Ηλεκτρονικές συναλλαγές και e-Υπηρεσίες: Η πλατφόρμα gov.gr και τα ηλεκτρονικά συστήματα για φορολογία, κοινωνικές παροχές, και επιχειρηματικές άδειες μειώνουν την ανάγκη για προσωπική επαφή και, κατ’ επέκταση, τις ευκαιρίες για διαφθορά.
- Ηλεκτρονική τιμολόγηση και διαφάνεια στις προμήθειες: Τα ηλεκτρονικά συστήματα παρακολούθησης κρατικών προμηθειών και δαπανών ενισχύουν τη λογοδοσία και περιορίζουν τη σπατάλη.
- Ψηφιοποίηση οικοδομικών αδειών: Η ηλεκτρονική διαχείριση των αδειών μειώνει τις καθυστερήσεις, τον πελατειακό έλεγχο και τις παρανομίες, ενώ παράλληλα διευκολύνει τη δημόσια εποπτεία.
Αυτά τα μέτρα αποτελούν σημαντικά βήματα, αλλά η εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών κρατών δείχνει ότι χρειάζεται περαιτέρω προσπάθεια σε κρίσιμους τομείς.
Κρίσιμα πεδία για περαιτέρω βελτίωση
- Μείωση της μαύρης οικονομίας: Παρά τα ψηφιακά εργαλεία, μεγάλο μέρος των συναλλαγών παραμένει εκτός επίσημου φορολογικού συστήματος. Χρειάζονται:
- Έλεγχος στις οικοδομικές άδειες και αποφυγή υπερβάσεων:
- Πλήρης καταγραφή ψηφιακά κάθε αδείας και παρακολούθηση του έργου με drones ή γεωχωρικά δεδομένα.
- Αυστηρά πρόστιμα για υπερβάσεις ή αυθαίρετες κατασκευές.
- Συστηματική λογοδοσία δήμων και περιφερειών:
- Διαφάνεια στην κρατική χρηματοδότηση και προμήθειες:
- Ανάπτυξη dashboards* που επιτρέπουν στον πολίτη να βλέπει σε πραγματικό χρόνο πόσα χρήματα δαπανώνται ανά έργο, ανά δήμο και ανά υπουργείο.
*Τα dashboards είναι ψηφιακοί πίνακες ελέγχου που οπτικοποιούν βασικές μετρήσεις (KPIs) και δεδομένα από επιχειρήσεις ή συστήματα, παρουσιάζοντάς τα με εύληπτα γραφήματα και διαγράμματα σε μια κεντρική οθόνη, για γρήγορη κατανόηση της κατάστασης και λήψη αποφάσεων.
Συμπέρασμα
Η ψηφιοποίηση και ο εκσυγχρονισμός του κράτους έχουν φέρει την Ελλάδα πιο κοντά στην ευρωπαϊκή πρακτική, αλλά παραμένουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης. Η πλήρης διαφάνεια στους ελέγχους, η μείωση της μαύρης οικονομίας, η αυστηρή παρακολούθηση των οικοδομικών έργων και η λογοδοσία των δήμων και περιφερειών είναι κρίσιμα βήματα για να φτάσουμε τα πρότυπα της Δυτικής Ευρώπης. Η εφαρμογή τους δεν είναι απλώς τεχνολογικό ζήτημα, αλλά βαθιά πολιτικό και κοινωνικό. Επομένως χρειάζεται πολιτική βούληση, συμμετοχή των πολιτών (ζητήματα παιδείας) και συστηματική αξιοποίηση της τεχνολογίας για το δημόσιο συμφέρον.
