Επιμέλεια: Εύα Πετροπούλου Λιανού
Lan Xin (Lan Xin)
Trashëgimia e Kujtesës Botërore E vetmja femër trashëgimtare e kulturës Dongba, shkrimtare dhe poete kineze me famë ndërkombëtare, fituese e Çmimit të Parë Letrar Ndërkombëtar Francesco Giampietri, Trashëgimtarja e vetme femër e Kulturës së Trashëgimisë Botërore të Kujtesës Dongba, Dekane e Akademisë Kulturore Yulong Wenbi Dongban të Kinës.
Në një pasdite vjeshte
Drita e shenjtë e diellit
Kërcen nga maja e mbuluar me borë në akademi
Sikur të udhëtonte nëpër një mijëvjeçar
Kthimi në atdheun e epokave të kaluara
Si vështrim, duke pritur për një mijë vjet
Ngrihet për mua pikërisht në këtë çast
Kur kthehem papritur
Ndihet si një jetë e ndarë
E heq gjerdanin rreth qafës
Mes dritës së yjeve që dredhojnë
Ku janë të pikuara gjurmët e jetëve të kaluara dhe të tashme
Hieroglifet Dongba qëndrojnë midis lidhjeve
Proverbat që paraardhësit tanë gdhendën në pllaka druri
Feniksi shkëlqen në atë dritë yjesh vezulluese
Përqafon diellin e kuq flakërues
Kërcen butësisht dhe melodiozisht
Duke dëshiruar të flejë mbi pemën e ombrellës
Lulet e karafilit shtrihen kilometra përpara
Së bashku me flladet malore, rrezet e diellit dhe zogjtë blu-vjollcë
Kërcejnë me hir në tunelin e kohës dhe hapësirës
Hijet e flamujve të lutjes fërkojnë vijat në pëllëmbët e mia
Duke u harmonizuar butësisht me kadencën e këngëve Dongba
Me nderimin më të lartë
Dhe qëndrimin më të hijshëm
Ata e mirëpresin feniksin në shtëpi
O kohë dhe hapësirë e dashur
Si mund të të mbaj fort ndonjëherë
Vetëm se
Duke ju lidhur të gjithëve në këtë gjerdan—
Re, diell, aureola, pemë të lashta
Zogjtë hyjnorë që fluturojnë nga shkrimet e shenjta të Dongba-s
Dhe unë, që kam bredhur për një mijë vjet
Duke i lidhur ato në një zinxhir kohe dhe hapësire
Pastaj, me duar të dridhura
Do ta vendos rreth qafës së këtij tempulli mijëvjeçar
Shënim i shkurtër
Kjo poezi është një shprehje shpirtërore e Lan Xin, e cila banon në Akademinë mijëvjeçare të Kulturës Dongba. Ajo mishëron filozofinë e thellë animiste të rrënjosur në kulturën Dongba.
Me rrezet e diellit të vjeshtës si një medium për të udhëtuar nëpër kohë dhe hapësirë, poetja e kthen gjerdanin rreth qafës së saj në një bartës të qytetërimit—hieroglifet e fshehura të Dongba-s janë proverbat e paraardhësve, ndërsa feniksi që shkëlqen në dritën e yjeve është një metaforë shpirtërore për veten e saj. Skena e gjallë e flladeve malore, luleve që çelin, flamujve të lutjes dhe këngëve që vallëzojnë në harmoni, duke mirëpritur “feniksin” në shtëpi, nënkupton pritjen mijëvjeçare të akademisë dhe takimin e destinuar të poetes me misionin e saj kulturor.
Në fund, poetja i lidh mrekullitë e natyrës, totemet kulturore dhe udhëtimin e saj shpirtëror mijëvjeçar në “Zinxhirin e Kohës dhe Hapësirës”. Kur e vendos atë në tempullin e lashtë, ky akt jo vetëm që përcjell dashurinë e saj të thellë për bukurinë e tanishme dhe mirënjohjen për bekimet e të gjitha gjërave, por gjithashtu vulos një premtim të përjetshëm për të trashëguar dhe çuar përpara kulturën e çmuar Dongba.
Përktheu në shqip
Marjeta Shatro Rrapaj
