Η Κανάλα γίνεται ένας τόπος μνήμης, εικόνων και χορού
Η Πολιτιστική πρωτοβουλία kythniale – Γέφυρες Πολιτισμού γιορτάζει τα 5 χρόνια παρουσίας της στο Νησί της Κύθνου με μια ιδιαίτερη φωτογραφική έκθεση: στον αυλόγυρο του Ιερού Ναού της Παναγίας Κανάλας, από τις 24 Ιουλίου έως τις 30 Αυγούστου 2026, παρουσιάζεται η υπαίθρια φωτογραφική εγκατάσταση «Όσο κρατάει ο Μπάλος — Θερμιώτικα Γλέντια», αφιερωμένη στον θερμιώτικο μπάλο και στο γλέντι της Κύθνου.
Περίπου σαράντα μεγάλες εκτυπώσεις σε ύφασμα, καθώς και μια έντυπη καλλιτεχνική έκδοση, η οποία περιλαμβάνει ακόμη πενήντα εικόνες, μεταμορφώνουν το προαύλιο της Παναγίας Κανάλας σε έναν ζωντανό κύκλο μνήμης γύρω από τον χορό. Η έκθεση, σε επιμέλεια του Βαγγέλη Ιωακειμίδη, αποτελεί δράση της ΑΜΚΕ kythniale – Γέφυρες Πολιτισμού και πραγματοποιείται σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και τον Δήμο Κύθνου και σε συνεργασία με την PostScriptum. Λειτουργεί συμπληρωματικά προς το ψηφιακό έργο «Balos Archive», το οποίο συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα του Υπουργείου Πολιτισμού «Δημιουργική Ελλάδα».
Η εγκατάσταση δεν προσεγγίζει τον μπάλο ως φολκλορική αναπαράσταση, αλλά ως πράξη συλλογικής αυτοπαρατήρησης. Η κοινότητα της Κύθνου βλέπει, αναγνωρίζει και αφηγείται τον εαυτό της μέσα από τις εικόνες που η ίδια διέσωσε. Το φωτογραφικό υλικό προέρχεται από αναμνηστικές οικογενειακές και αρχειακές φωτογραφίες Θερμιωτών, από ιδιωτικά αρχεία κατοίκων, οργανοπαικτών και συλλεκτών, καθώς και από τοπικούς συλλόγους και φορείς, όπως ο Σύνδεσμος Δρυοπιδέων Κύθνου, οι Πολιτιστικοί Σύλλογοι Χώρας και Δρυοπίδας, αλλά και από ιδιωτικά αρχεία, μεταξύ άλλων των: Γιώργη Βενετούλια, Φραγκίσκου Τζιωτάκη, Αντώνη Κοκιασμένου, Μαρίας Μανώλικα, Καλλιόπης Γονιδάκη, Χρυσούλας Ζαμπέτα, Κατερίνας Γιαννιτσάνη, Στέλλας Καλλίλα, Γιώργου Φούντζουλα, Βασίλη Καρφή, Ι. Γκίνη, κ.ά.
Το επιμελητικό σκεπτικό συνδέει δύο «τέχνες της παύσης»: τον μπάλο και τη φωτογραφία. Δύο τρόπους να κρατήσει κανείς αυτό που κινείται, αυτό που περνά, αυτό που κινδυνεύει να χαθεί. Οι εικόνες δεν οργανώνονται χρονολογικά, αλλά σύμφωνα με τη γεωμετρία του ίδιου
KYTHNIALE Cultural Initiative, Simousi. Kythnos, Cyclades, GR – 840 06, Tel: +30 6942847444, http://www.kythniale.gr
Του χορού: το ζευγάρι, ο κύκλος, το βλέμμα της κοινότητας, οι ενδιάμεσες χειρονομίες, οι γενιές που συναντιούνται.
Η έκθεση δεν είναι στατική. Ανοίγει με ζωντανό μπάλο στον ίδιο τον χώρο, κορυφώνεται μέσα στο πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου, φιλοξενεί ειδική βραδιά κατά την οποία οι κάτοικοι μιλούν για τις φωτογραφίες και τις ιστορίες τους και ολοκληρώνεται με θερμιώτικο γλέντι.
Δήλωση επιμελητή
«Ο Μπάλος δεν αφήνεται να τον δεις δύο φορές ίδιο. Κάθε φορά ξαναγεννιέται ανάμεσα στα σώματα, στα βλέμματα, στα βήματα και στις μικρές παύσεις του χορού. Η φωτογραφία, από την άλλη, μοιάζει να σταματά τον χρόνο· όμως εδώ δεν τον ακινητοποιεί. Τον επιστρέφει στην κοινότητα σαν κάτι που ακόμη αναπνέει.
Η έκθεση “Όσο κρατάει ο Μπάλος” δεν αναζητά μια χαμένη εικόνα της Κύθνου. Αναζητά τον τρόπο με τον οποίο οι Θερμιώτες αναγνωρίζουν τον εαυτό τους μέσα στις εικόνες που κράτησαν, στις γιορτές που έζησαν, στα πρόσωπα που θυμούνται και στα σώματα που συνεχίζουν να χορεύουν. Είναι μια επιστροφή του βλέμματος στην ίδια την κοινότητα — όχι ως νοσταλγία, αλλά ως ζωντανή συνέχεια.»
Πληροφορίες
Χώρος: Προαύλιο Ιερού Ναού Παναγίας Κανάλας, Κύθνος
Διάρκεια: 24 Ιουλίου – 30 Αυγούστου 2026
Εγκαίνια: 25 Ιουλίου 2026, 20:30
Ώρες λειτουργίας: Ολοήμερη λειτουργία
Είσοδος: Ελεύθερη
Επικοινωνία
Χριστίνα Παπαθανασίου | Τηλ.: 694 478 661 | Email: [email protected] | www.kythniale.gr
KYTHNIALE Cultural Initiative, Simousi. Kythnos, Cyclades, GR – 840 06, Tel: +30 6942847444, http://www.kythniale.gr
Ιστορική διαδρομή της ΑΜΚΕ kythniale – Γέφυρες Πολιτισμού
Η ΑΜΚΕ kythniale – Γέφυρες Πολιτισμού έχει διαμορφώσει, μέσα από διαδοχικές δράσεις στην Κύθνο, ένα πεδίο πολιτιστικού διαλόγου ανάμεσα στη θερμιώτικη πολιτιστική κληρονομιά και σε σύγχρονες καλλιτεχνικές πρακτικές από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Στον πυρήνα της βρίσκεται η σύνδεση του νησιού με τον κόσμο, μέσα από μουσικές εκδηλώσεις, εκθέσεις, workshops, art residencies, ψηφιακές δράσεις και συνεργασίες με πολιτιστικούς φορείς και πρεσβείες.
Ξεκινώντας τις δράσεις πολιτισμού το 2022, διοργανώθηκε η υπαίθρια περιοδική φωτογραφική έκθεση «Οι πέτρες αφηγούνται» (20-31/07). Ο Γιάννης Γιαννέλος και ο Cosmo Laera ανέδειξαν την ψυχή και την αυθεντικότητα των μεσογειακών νησιών μέσα από το ανεξίτηλο και χαρακτηριστικό “αποτύπωμα” του ανθρώπου πάνω στην αγροτική γη. Στις απαράμιλλης ομορφιάς φωτογραφίες του Γιαννέλου από την Κύθνο πήρε μορφή ο μόχθος της κατασκευής της “ξερολιθιάς” που σηματοδοτεί και καθορίζει την διαμόρφωση του κυκλαδίτικου τοπίου. Σε συνεργασία με το Ελληνοιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο και την Ιταλική Πρεσβεία.
Από το 2022 έως το 2024, η πολιτιστική πρωτοβουλία kythniale ανέδειξε τη μουσική ως χώρο συνάντησης ανάμεσα στην τοπική κοινότητα και τη διεθνή δημιουργία. Στο πλαίσιο του «Ελληνοαυστριακού Μουσικού Καλοκαιριού» διοργανώθηκε η μουσική Εκδήλωση «Parla più Piano» (23/07) υπό την αιγίδα της Αυστριακής πρεσβείας. Το μουσικό σχήμα “Ensemble Retro Wien” παρουσίασε στη Χώρα της Κύθνου ένα κλασικό μουσικό πρόγραμμα με μελωδίες από τον Mozart, Beethoven έως Nino Rota και Μάνο Χατζιδάκι, ενώ το 2023 διοργανώθηκε η συναυλία του αυστριακού ακορντεονίστα Jakob Steinkellner στο Θεατράκι της Δρυοπίδας, με φιλική συμμετοχή τοπικών καλλιτεχνών και μαθητών του Δημοτικού Σχολείου Κύθνου.
Οι δράσεις συνεχίστηκαν το 2024 με τη συναυλία «Καλοκαιρινές μελωδίες με τσέλο & κιθάρα» από το βιεννέζικο σχήμα Cristina Basili και Timotej Kosovinc, στην οποία συμμετείχαν και οι Κυθνιοί οργανοπαίκτες Γιώργης και Βαγγέλης Μπέλλης.
KYTHNIALE Cultural Initiative, Simousi. Kythnos, Cyclades, GR – 840 06, Tel: +30 6942847444, http://www.kythniale.gr
Την ίδια χρονιά, η δράση «Κύθνος: Παιχνίδι & Ξενάγηση» αξιοποίησε την εφαρμογή Narratologies και τεχνολογίες επαυξημένης και μικτής πραγματικότητας, δημιουργώντας διαδραστικές πολιτιστικές διαδρομές στη Χώρα, τη Δρυοπίδα και τα Λουτρά.
Το 2024, έλαβε χώρα η φωτογραφική έκθεση «Νήματα» (22/07- 01/10). Σε αυτόν τον φωτογραφικό διάλογο μεταξύ Κύθνου και Ουκρανίας, το νήμα παίρνει συμβολικές διαστάσεις και επιδιώκει να αναδείξει τη λαϊκή κουλτούρα σε ένα σύγχρονο πλαίσιο. Το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον είναι το υπόβαθρο που συνδέεται με τα «κοστούμια» ενώ πρωταγωνιστές είναι πάντα οι άνθρωποι. Η ιδιαιτερότητα αυτού του φωτογραφικού έργου του Μιχαήλ Παππά με επιμέλεια του Βαγγέλη Ιωακειμίδη έγκειται στη σύγχρονη όψη του, μέσα από τους ανθρώπους που κράτησαν τα ρούχα τους ως κειμήλια και τα παραδίδουν στην επόμενη γενιά. Σε συνεργασία με τη Πρεσβεία της Ουκρανίας και τον Σύνδεσμο Ουκρανών Γυναικών στην Ελλάδα.
Το 2025, η ΑΜΚΕ kythniale – Γέφυρες Πολιτισμού παρουσίασε την έκθεση φωτογραφίας και video art «Θραύσματα | Fragments» της Μαρίας Μπουρμπού, σε επιμέλεια Χαράς – Ελένης Μητσοτάκη, στο Δημαρχείο Κύθνου, με διεθνείς συνεργασίες και υποστήριξη από πολιτιστικούς φορείς του Λουξεμβούργου. Την ίδια χρονιά εγκαινίασε το 1ο Kythnos DuoFest, Ευρωπαϊκό Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών Ζευγαριών, με συμμετοχές από την Αλβανία, τη Βουλγαρία, τη Γεωργία, την Ισπανία, τη Μολδαβία, την Ουκρανία και τη Ρουμανία, και με την Ελλάδα να εκπροσωπείται από τον Θερμιώτικο Μπάλο.
Η φετινή έκθεση «Όσο κρατάει ο Μπάλος — Θερμιώτικα Γλέντια» έρχεται ως φυσική συνέχεια αυτής της πορείας. Συνδέει την τοπική μουσικοχορευτική παράδοση, την αρχειακή μνήμη και τη σύγχρονη επιμελητική πρακτική, επιστρέφοντας τις εικόνες της κοινότητας στον δημόσιο χώρο και ανοίγοντας έναν ζωντανό διάλογο γύρω από τον μπάλο, το γλέντι και την ταυτότητα της Κύθνου.
KYTHNIALE Cultural Initiative, Simousi. Kythnos, Cyclades, GR – 840 06, Tel: +30 6942847444, http://www.kythniale.gr
